Wat speelt er op dit moment in Congo en dan speciaal met het oog op de verkiezingen?
-Het Westen, met name Kinshasa, geeft juist Kabila de schuld van de belabberde situatie w.b. hun levensomstandigheden, de armoede, gebrek. Zij kiezen Bemba. Volgens mij een beetje vreemd, daar Bemba ook deel uitmaakt van de regering als vice-president. Maar het vertrouwen in Kabila is nihil, overigens niet overal in Kinshasa.
Het gaat dus om een tegenstelling tussen Kabila en Bemba. Dat zal spelen bij de 2e ronde van de presidentsverkiezingen op 29 oktober en dat geeft ook in het debat tussen Congolezen de tendens aan. (ZIE OOK verderop over de tegenstelling Kabila - Bemba)
Men zegt: het volk heeft gekozen, maar het blijkt dus dat de verkiezingen een tegenstelling bloot leggen. Dat is overigens niet zo vreemd; elke maatschappij bestaat uit diverse groepen die elk hun eigen belang nastreven. Het spel van de democratie houdt in dat er één president wordt en dat één partij/ coalitie van partijen de meerderheid krijgt en regeringsmacht, en dat de anderen oppositie gaan voeren.
Specifiek voor Congo om de tegenstelling te begrijpen is dan o.a.nog:
- De uitgestrektheid van het land: weet het Westen wel wat er in het Oosten gebeurt, en wat de oorlog voor het Oosten betekend heeft. Er is gebrek aan geïnformeerd zijn, dat is wederzijds.
-Er zijn verschillende taalgebieden, grofweg: in Kinshasa Lingala, en in het Oosten: Swahili, in Bas-Congo: Kikongo, en in Katanga Tshiluba
-Er zijn verschillende etnische groepen over het hele land. Men kiest vaak voor iemand die uit de eigen regio komt. Bemba komt uit het Westen, provincie Equateur, Kabila heeft zijn leven in het Oosten of wel buitensland doorgebracht, en de vader van Kabila, Laurent Kabila komt uit Katanga.
-Er is gebrek aan goed leiderschap, dus aan leiders die een bindende factor vormen.
Ik vraag me overigens af of je als je democratie wilt, niet eerst de armoede moet bestrijden. Mondigheid van de bevolking is natuurlijk belangrijk, maar wie nog bezig is met de noodzaak allereerst aan overleven te denken, wat betekenen dan verkiezingen voor hem/haar ?
Het komt er op neer dat zonder de internationale inmenging er niet eens verkiezingen in Congo zouden zijn geweest. Hier komt dan weer uit voort: het wantrouwen bij veel Congolezen, vooral in Kinshasa, maar ook bij Congolezen in België of Nederland, dat de internationale gemeenschap, c.q. de Westerse wereld, Congo een kandidaat wil opdringen, en dat dat Joseph Kabila is, omdat hij zich tegenover de Westerse leiders volgzaam heeft opgesteld. De aanhang voor Bemba is voor een deel gebaseerd op het nationalisme dat hij uitstraalt; men verwacht dat hij zich sterk opstelt tegenover de westerse mogendheden. Men vergeet daarbij dat zijn rebellenleger MLC in het Oosten van Congo veel oorlogsmisdrijven heeft begaan; en dit is nu juist wat in het Oosten telt. In Kinshasa/ het Westen is daarentegen veel propaganda tegen Kabila gevoerd, want men heeft hem een buitenlander genoemd en van Rwandese oorsprong. (Over die Rwandese of buitenlandse oorsprong heb ik tot nu toe geen duidelijke bewijzen gehoord, maar het laat zien hoeveel wantrouwen er leeft dat Congo in handen van buitenlanders zal komen) Omdat in de Oostelijke provincies de meeste kiezers wonen en daar veel minder aanhang voor Bemba is, wordt verwacht dat Kabila in de 2e ronde zal winnen.
De vraag is of Kabila, als hij president wordt, het belang van het volk voorop zal stellen of dat hij Westerse ondernemingen vrij toegang geeft tot grondstoffenexploitatie, terwijl de top van zijn regering en hijzelf het meeste profiteren van de winst uit de grondstoffen.
Overigens kan deze vraag ook toegespeeld worden naar Bemba.
Dit is overigens een onderwerp dat vaak voorkomt (denk aan Mexico); ook in de VS moesten de stemmen overgeteld worden bij de verkiezing van Bush. (Bush tegenover Gore)
Er is ook boosheid over het uitsluiten van de politieke partij UDPS en zijn leider Tshisekedi, of dit nu vrijwillig of opzettelijk is, maar de huidige president Kabila krijgt er de schuld van. Er is ook bij de verkiezingen sprake van ongelijkheid en oneerlijkheid wat toegang tot publiciteit betreft: bijv. Kabila heeft de beschikking over de nationale t.v.-zender, Bemba heeft zijn eigen kanalen. Beiden zijn rijk genoeg om veel propaganda te voeren. De rest van de kandidaten komt er bekaaid af. Bemba en Kabila hebben bovendien hun eigen militaire garde, gewapende lieden van beide kanten hebben elkaar tijdens de verkiezingsperiode bestookt en aanhangers van beide kanten aangevallen. En in Kinshasa kwam het na de uitslag tot gevechten, waarbij zeker 10 doden vielen.
De verkiezingsprocedure is dus niet perfect, maar uiteindelijk zal men zich bij de uitslag moeten neerleggen.
Mijn mening is dat de weg naar democratie en naar eerlijke, transparante verkiezingen een weg is waar men zich nu wel op begeven heeft, maar die nog lang niet afgelopen is. Voorop moet staan dat eerst het land opgebouwd wordt: er moeten wegen komen, de hele infrastructuur moet opgebouwd worden, de werkloosheid bestreden, onderwijs gegeven worden, ambtenaren betaald worden etc. ,maar vooral er moet VREDE komen. Vrede betekent dat in Oost-Congo de milities ontwapend worden, dat er geen bedreiging meer is van aan Rwanda verwante militaire groepen. De dissidente generaal Nkunda in Noord-Kivu dreigt nog steeds met oorlog. Een nieuwe regering zal vooral moeten zorgen dat de grenzen bewaakt worden, dat er geen vijandelijke groepen uit de buurlanden (Rwanda, Oeganda) meer binnendringen, dat er geen illegale uitvoer van grondstoffen meer is. Het beheer over het hele land is het belangrijkste doel wat een nieuwe regering zich moet stellen en wat men ook in het Oosten wil. Als dat niet gebeurt komt er weer oorlog. De eenheid van het land is het belangrijkst.