BERICHTEN~~KIVU

2016

Kort résumé van het voorafgaande

Op 20 november 2012 veroverde M23 met hulp van Rwandese militairen Goma, de hoofdstad van Noord-Kivu, ondanks de aanwezigheid van een groot contingent van Monusco. Dit was aanleiding voor overleg van de Afrikaanse Unie in Addis Abeba wat op 24 februari 2013 leidde tot het zogeheten Kader-akkoord voor vrede, veiligheid en samenwerking, kortweg aangeduid als Kader-akkoord van Addis-Abeba

De pogingen onder leiding van de speciale afgevaardigde van de secretaris generaal van de VN, mevrouw Mary Robinson, om de afspraken uit het akkoord geimplementeerd te krijgen liepen echter vast door onwil van beide partijen, de Congolese regering en vertegnwoordigers van M23. Intussen werden de gevechten hervat wat in october 2013 leidde tot een definitieve nederlaag van M23. De militieleden vluchtten naar Oeganda en Rwanda waar ze werden ondergebracht in kampen, in afwachting van een definitieve oplossing in het kader van het akkoord van Addis-Abeba.

Vanaf 2014 slaagde het Congolese leger er met steun van Monusco in zware slagen toe te brengen aan een andere rebellengroep,de ADF (Allied Democratic Forces). Deze militie van Oegandese origine opereerde in het oostelijk deel van het territoire Beni in Noord-Kivu en in het aangrenzende deel van Ituri, waar het zich bezig hield met de smokkel van goud, ivoor en mineralen en de lokale bevolking terroriseerde. Volgens een studie van de in Nairobi gevestigde Institute for Security Studies onderhield de ADF handelsbetrekkingen met de Somalische terreurgroep Al Shabaab.

In april 2014 veroverde het leger de zwaar verdedigde hoofdzetel van de ADF, Madina, waardoor de militie uiteenviel. Hun charismatische leider Jamil Mukula werd in april 2015 in Tanzania gearresteerd, om vervolgens te worden uitgeleverd aan Oeganda.

Huidige situatie

De uitschakeling van de ADF heeft echter niet geleid tot meer veiligheid en rust voor de Congolese bevolking in de omgeving van de plaats Beni. Bijna wekelijks is sprake van onverklaarde moordpartijen in dorpen en de buitenwijken van Beni, doorgaans met grove wapens als machetes en hakken. In een diepgaand onderzoeksrapport van de Congo Research Group van het Center on International Cooperation van New York University, onder leiding van Jason Stearns, wordt geconcludeerd dat er door delen van de FARDC onder leiding van hoge officieren die in nauw contact staan met president Kabila een vuil spel wordt gespeeld: Het leger laat opzettelijk milities hun gang gaan om in dorpen, zoals Tenambo, Mamiki, Ngadi, te moorden en die te plunderen. Bij roep om hulp van de bevolking komt het leger traag in actie, doet geen onderzoek naar de daders en volstaat met registreren van de slachtoffers. Sinds de (beruchte) generaal Akili Muhindo (alias Mundos) de leiding heeft, is de ADF die daarvoor vrijwel geliquideerd was weer volop teruggekeerd. Binnen de FARDC hebben de ex-CNDP soldaten (de rwandees sprekende, vroegere militie van Nkunda) een bijzondere positie; ze zijn beter bewapend dan de rest. Monusco richt weinig uit en heeft daardoor een negatief imago bij de bevolking. Bij incidenten geeft men steevast "de ADF" de schuld.

In een commentaar meent de Congolese publicist Musavuli dat sprake is van een "nieuwe ADF", die niets met de oude ADF gemeen heeft, maar waarvan de naam slechts als camouflage dient. De moorden in Beni lijken veeleer deel uit te maken van de strijd van Kabila om na het verstrijken van zijn ambtstermijn (op 19 december 2016) aan de macht te blijven.

De bevolking laat zich niet langer een oor aannaaien. Vaak met gevaar voor eigen leven tracht men de waarheid te achterhalen en door te geven, zoals de geestelijke, frère Vincent Machozi, deed, die op 20 maart 2016 werd vermoord. Zijn naam is verbonden aan de Nieuws-site Beni-Lubero Online, die nog steeds alle misdaden tegen de bevolking onverbloemd doorgeeft.

2012

17 september 2012: De militie M23 pleegt onbeschrijfelijke misdaden tegen de Congolese burgerbevolking: martelingen, executies, verkrachtingen van vrouwen en meisjes, recrutering onder dwang van scholieren. Dit staat in een nieuw rapport van Human Rights Watch van 11 september 2012. Hoewel M23 vaak wordt aangeduid als 'rebellie' binnen het Congolese leger, staat vast dat de militie door Rwanda is bewapend, getraind en van manschappen voorzien. HRW schat dat 600 soldaten is Rwanda zijn gerecruteerd, de gedwongen recrutering van Congolese jongeren gaat nog steeds door. De informatie sluit aan bij die in het rapport van de VN-experts van juni jl.; behandeling daarvan in de Veiligheidsraad heeft nog steeds niet plaatsgehad.

15 september 2012: De Secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon heeft de staatshoofden en regeringsleiders die betrokken zijn bij het Grote-Merengebied opgeroepen voor een 'mini-topconferentie' in New-York op 27 september a.s. Als voorzitter van de organisatie Paix-sur-Terre in Kisangani doet mr Firmin Yangambi vanuit de Makala-gevangenis in Kinshasa een beroep op de leiders zich niet te beperken tot het vinden van regelingen die hun regimes goed uitkomen, maar een oplossing te zoeken voor de ware problemen. Dat is: een einde aan de gewapende chaos en het verzekeren van duurzame vrede en veiligheid voor de de hele bevolking.

APPEL aux Chefs d'Etats et des Gouvernements à l'occasiondu mini-sommet

19 juli 2012:In onderstaand persbericht kritiseert het Congo Peace Network in Goma met goede redenen de inhoud van de slotverklaring staatshoofden van de Afrikaanse Unie na de topconferentie van de AU in Addis Abeba van 15-16 juli 2012 inzake de veiligheidssituatie in Oost-Congo. Voorafgaande aan deze conferentie had de Groep van VN-Experts die toeziet op het handhaving van het wapenembargo een onthullend rapport gepubliceerd waarin de Rwandese regering verantwoordelijk wordt gesteld voor het bewapenen en recruteren van militairen ten behoeve van de militie M23 die oorzaak is de de huidige noodtoestand in Kivu. In de verklaring van de AU wordt naar dit rapport zelfs niet verwezen! In het persbericht van Congo Peace Network wordt de aanbeveling van de AU tot instellen van een zogenaamde "neutrale internationale troepenmacht" verworpen: het is een zinloze verdubbeling van het werk dat de VN hebben toevertrouwd aan MONUSCO. Ook wordt de suggestie afgewezen om bij het zoeken van een oplossing van de problemen een beroep te doen op de Nigeriaanse oud-president Obasanjo die zich bij een vroegere diplomatieke actie heeft gemanifesteerd als goede vriend van Laurent Nkunda [thans één van de drijvende krachten achter M23 !] en daarom in Kivu geen enkel vertrouwen geniet.

COMMUNIQUÉ de PRESSE: Les Recommandations du Conseil des Ministres à Addis Abeba en Ethiopie sur la situation à l'Est de la RDC sont incoherentes et moins pragmatiques.

3 mei 2012: Masisi is een district, ten oosten van Goma in Noord-Kivu, waar al sinds vele decennia ernstige gewelddadigheden plaats vinden. Het is tevens het district met talloze coltan- en cassiterietmijnen, vanwaaruit tot 2009 militieleider Nkunda zijn acties voerde en dat nu het centrum is van Bosco Ntaganda en zijn CNDP-officieren. In onderstaand document van de in Masisi werkende NGO Congo Peace Network wordt een schets gegeven van de achtergronden van dit niet aflatend geweld, waarvoor de kolonisator België door een migratiepolitiek vanuit Rwanda de basis heeft gelegd. Na een historisch overzicht richt het document zich in het bijzonder op de rol van de FDLR, de gewapende macht van Rwandese Hutu die in voortdurend conflict leeft met de door Rwanda gesteunde CNDP -aanhangers om de rijke opbrengsten van het land. De belangen van de Congolese bewoners tellen daarbij niet. De schrijvers zijn ervan overtuigd dat een militaire oplossing (vernietiging van de FDLR zoals Rwanda voorstaat) onmogelijk is. Een overeenkomst tussen de FDLR en de Congolese regering is - zo leert de geschiedenis - niet onmogelijk, maar kan alleen slagen als ze niet door derden wordt gefrustreerd. In Masisi heerst bij elke etnische groep een permanente angst voor de andere, wat door politieke en militaire leiders wordt geëxploiteerd. De indruk wordt gewekt dat het om een burgeroorlog gaat, maar het is in feite een internationale grondstoffenoorlog. Een proces van verzoening, voor het laatst aangekondigd tijdens een Vredesconferentie in 2008, is door manipulatie van buiten nooit van de grond gekomen.

3 mei 2012, La Lueur d'Espoir dans les Ténèbres de Masisi, pdf-file

``````````````````````````````````````````````````````````````````````

2009

12 juni 2009, MEMORANDUM van Vrouwen uit NOORD-KIVU

22 juni 2009, RAPPORT van de ASPD/GOMA over de veiligheidssituatie in GOMA

7 september 2009, VN-rapport over het bloedbad van KIWANJA (Noord-Kivu)

6 oktober 2009: De nationale afgevaardigden van Noord- en Zuid-Kivu hebben in het parlement een uitvoerig onderbouwde motie ingediend over de desastreuze situatie waarin de bevolking van hun provincies verkeert ten gevolge van de oorlogen die daar de laatste maanden zijn gevoerd door de FARDC, de CNDP, het Rwandese leger en MONUC tegen de FDLR. Het resultaat van die militaire acties is, ondanks alle oorlogspropaganda van regeringszijde, vooral de ontvolking van hele gebieden, represailles jegens de lokale burgerij, destructie van huizen en gebouwen, enzovoorts. De motie is een reactie op uitlatingen op 2 october jl. van afgevaardigden uit Katanga die insinueerden dat de Kivutiens overdreven en dat de bewoners van het gebied de ellende aan zichzelf te wijten hadden. Hieronder de motie als pdf-file:
6 october 2009, Motie van de afgevaardigden van Noord- en Zuid-Kivu in de Congolese Assemblee, pdf-file

17 october 2009: De Speciale VN-rapporteur inzake buitengerechtelijke executies, Philip Alston, heeft zware beschuldigingen geuit jegens MONUC, het Congolese leger en het Congolese staatsapparaat. "De alarm bellen rinkelen luid in de DRC", aldus de VN-expert die een bezoek van 11 dagen aan het land heeft gebracht. Het optreden van de FARDC getuigt van uitzonderlijke wreedheid, zoals bij het dorp Shalio in Noord-Kivu waar tenminste 50 Rwandese Hutu vluchtelingen bij een geïmproviseerd kamp werden gedood, waaronder veel vrouwen die eerst collectief waren verkracht. Dit soort acties wordt uitgevoerd in overleg met de VN-vredesmacht MONUC, die geacht wordt de burgerbevolking te beschermen. Ook preventieve acties om de Congolese bevolking in bescherming te nemen tegen de voorspelbare wraakacties van de FDLR bleven uit. De VN-expert betitelt de 'slecht uitgevoerde' gezamenlijke FARDC-MONUC operatie als 'catastrofaal uit mensenrechten-optiek'. Dit geldt evenzeer voor de gezamenlijke acties tegen de LRA in Oost-provincie, waar de afgelopen 12 maanden zeker 1200 mensen op vaak beestachtige wijze zijn vermoord. Het staatsapparaat, ook in het Westen van de DRC, noemt de VN-expert "buitengewoon repressief": In Bas-Congo werd hemzelf het praten met getuigen en slachtoffers grofweg onmogelijk gemaakt door gewapende agenten in burger die weigerden zich te identificeren. Hij zei zich daarom ernstig zorgen te maken over de komende verkiezingen, met name in Bas-Congo en in Kinshasa.
17 october 2009, Verklaring van de VN-mensenrechtenrapporteur Philip Alston, pdf-file