CONGO, versterking MONUC noodzakelijk

16 juli 2003

Aan de leden van de Vaste Commissie
voor Buitenlandse Zaken der Tweede Kamer
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

Geachte heer, mevrouw,

Terwijl de laatste maanden de ogen van de wereld gericht zijn op wreedheden in Bunia (Ituri-district), waar nu om rust te creëren tijdelijk een EU-troepenmacht gestationeerd is, gaan in Oost-Congo in de zuidelijker gelegen provincies Kivu de wreedheden en oorlogsmisdrijven ongehinderd voort.

We ontvingen berichten afkomstig van de Britse kerkelijke organisatie Christian Aid, die daar onderzoek deed, dat er sinds april massale gevechten plaatsvinden. Deze werden uitgevoerd door de door Rwanda gesteunde Congolese RCD-militairen tegen Congolese milities van Mudundu 40. De berichten gaan over moordpartijen, platbranden van dorpen, rooftochten en verkrachtingen in het gebied ten zuiden van Bukavu. Christian Aid meent dat de situatie in Kivu nog ernstiger is dan die in Ituri. Rond de plaats Fizi in Zuid-Kivu vinden ook voortdurend botsingen plaats tussen verschillende milities, zowel van Rwandese, Congolese als Burundese origine, waarbij de bevolking in ernstige mate slachtoffer is.

Steeds vaker wordt gehoord dat de VN-vredesmacht, MONUC, niet in staat is om zijn mandaat waar te maken. Het Belgische kerkelijke netwerk CCAC/GLAN en de Réseau Européen Congo deden in juni een dringende oproep aan de Veiligheidsraad om MONUC beter toe te rusten voor zijn taak: het beschermen van burgers, het toezien op het staakt-het-vuren in Oost-Congo, het controleren van daadwerkelijke terugtrekking van vreemde legers uit Congo en het stoppen van steun door de buurlanden aan Congolese rebellen alsook steun van Kinshasa aan Rwandese en Burundese rebellen.

Uit allerlei feitenmateriaal dat de genoemde Belgische organisaties verzameld hebben via een enquête onder de bevolking van Kivu blijkt op tal van punten het falen van MONUC. Zo is deze niet in staat tijdig naar dorpen te gaan waar burgers afgeslacht worden. De RCD houdt MONUC eenvoudigweg tegen. De bevolking meent verder dat MONUC medeplichtig is aan infiltratie in Kivu van Rwandese militairen van de APR (het Rwandese leger). De VN ontkent de aanwezigheid van Rwandese militairen ondanks herhaalde getuigenissen van de Congolese bevolking. Het gebied bij de coltanmijn van Somikivu wordt volgens de bevolking bewaakt door drie bataljons Rwandezen. Ook de taak om Rwandese Interahamwe en ex-Far in Oost-Congo te ontwapenen volgens het DDRRR-plan mislukt door tegenwerking van de RCD en de APR. Sinds de start in 2001 zijn er slechts 700 Hutu naar Rwanda gerepatriëerd.

Wat de instelling van een nationale overgangsregering met bevoegdheden over heel Congo betreft vernemen we dat de RCD deze op alle mogelijke manieren probeert te verhinderen. Zo besloten onlangs de RCD-leiders op eigen houtje in het gebied dat ze controleren drie militaire zones in te richten. Dit is geheel in strijd met de overeenkomsten om een geïntegreerd nationaal leger te vormen. We vrezen dat dit de vrede in Oost-Congo niet ten goede zal komen.

De Belgische organisaties CCAC/GLAN en REC, gesteund door talrijke kerkelijke en andere organisaties in Europa waaronder Nederland, heeft de Veiligheidsraad gevraagd MONUC een mandaat onder Hoofdstuk VII te geven voor het hele Congolese gebied. Het aantal manschappen zou op zijn minst opgevoerd moeten worden tot de door de Secretaris-Generaal beloofde 10 800. EU-vertegenwoordiger Solana heeft zich eveneens achter de eis voor een sterker mandaat van MONUC gesteld.

Gaarne zouden we van u vernemen hoe het Nederlandse parlement hierover denkt en of het bij de Nederlandse regering aandringt op grotere steun voor MONUC.

Bovendien, daar bekend is dat Oeganda en Rwanda militaire steun geven aan Congolese milities, vragen we u van de minister voor ontwikkelingssamenwerking te eisen de begrotingssteun aan deze landen te stoppen zolang zij hiermee doorgaan.

met vriendelijke groet
voor werkgroep Congo-Ned

Nelly Koetsier
Yesu Kitenge II

Werkgroep Congo-Ned
2e Oosterparkstraat 215 II
1092 BK Amsterdam

T: (31)20 6718773
F: (31)20 4631984
E: congoned@dds.nl .